Vrijdag 15 november 1918

Schoon koud weder.

Gisteren kwamen onze meisjes aan. Overal is er kermis gekomen, en ook zijn onze inwooners uit gevlogen. Er wat nieuws. Bij Jaan Vermonden zijn deze nacht alle de ruiten ramen slagvensters toogen buffet pinten kassen en geleiwerk stuk geslagen, en dan goed nieuws. Deze nacht zijn om twee uren Lt. Schmiele met twee karren P. Mertens, C. Peemen met de geweren omlaag stil aan naar Hoogstraten getrokken naar de Heimat. Wat geluk van de dwingelanden verlost te zijn. Vreugde was er overal. Ik ging vroeg zien, wij riepen de kasteel heren gasten bij een, en ieder kreeg zijn goed terug, er waren daar 3 wagens, en dan bleef er veel voor ons. Santvliet kasteel was goed zuiver en onder houden. Ik kreeg van hem nog eene kaart. Dat hij mij dankte voor de hulp hem drij jaren bewezen, en hij wenschte mij nog vele gelukkig dagen. Ik wil geen prijs van hem, ik eerde hem voor Meerle volk en dat was alles.

Donderdag 14 november 1918

Schoon weder.

Er hingen al wolken in de lucht van het vertrekken der Duitschers, en nu is het van gekomen dezen namiddag maakte wij inventaris, van de gebruikte meubelen aan wie ze behoorden, en ze zouden vertrekken morgen of overmorgen.

Deze nacht zijn de ruiten ingeslagen bij Jos Jespers te Heerle. Ik ben gaan zien. Gisteren avond zijn er 30 à 40 belhamers van Meir gekomen, maar er is maar steenen geregend en wat ruiten ingesmeten bij Antoon Jespers, toen kwamen de militairen en de garde en ik en alles ging uit een. Genoeg van die zaken.

Maandag waren er 30 of meer militairen gekomen om de orde te doen heerschen, het waren allen met roode strekken op de borst, sociale democraten, maar ze luiterde niet naar Lt. Schmiele wat zegde ze er zijn geen luitenants meer, weg met de bazen. In Hoogstraten waar zij lagen kwamen ze alle dagen naar Meerle, wij moesten ze kost en licht en stook en loges geven, daar waren geen chef meer bij, streepen epauletten trok men af en de overste waren simpel soldaat. Wat wonder eerst een ijzere tucht waar de soldaat niets te zeggen hadt en nu de minste en nog te vreden voor hunne huid. Dat is een weldaad. Men schrijft dat de kroonprins ook in Holland is. Men vreest eene revolutie in Holland.

Waar zal het eindigen? Met de socialen.

Rond 5 uren zijn ze voor goed vertrokken.

+ extra passage tussen vrijdag 15/11 en zaterdag 16/11 over donderdag 14 november:

Maandag na het luiden en uitsteken der vlaggen waren er al wat ruiten uitgeworpen, en de smokkelaars waren bevreesd geworden en maakte zich gereed om te vertrekken.

Ad. Vermonden – Ant. Jespers, Gijsbrechts Graffen, Van Gils, Antoon, Jan en Cees, kwamen allen om verandering van woonplaats, naar Breda, Tilburg en Rotterdam, en den volgende dag trokken ze met tram met kinderen en huisraad het balingschap in.

Woensdag wierp men de ruiten in bij A. Tout bij Mert. Jespers en op twee plaatsen bij A. Jespers. donderdag werden er overal zoo wat gedaan, maar donderdag avond is het meeste gebeurt bij A. Vermonden kassen, toog, enz. was kapot maar nu vrijdag avond heeft men weer over begonnen in Meerle, biljard wilden ze te buiten dragen en de restant wat er nog was kapot slaan. Op de Dreef heeft men bij Sus Van Gils alles kort en klein geslagen, allen de ruiten en ramen, alle kassen, stoven, geleiswerk, 3 horlogen gestolen, ook nog gevluchte meubelen van Brouwer Munichk te Bracht, maar het felste bij Jan Martens daar zijn alle meubelen, kassen, kisten, alle kleederen, kapot gesneden, pluime bedden uitgeschud, afroomers om geworpen, en beschadigd, stand en was niets gespaard. Jan Martens was naar Meerle geweest bij mij en toen hield Ferd. Kleiren de wacht maar toen de stormers langs de kamerdeuren binnen kwamen en de kassen omstieten, vluchte de vrouw en dochter in den stal en Ferdinand kreeg slagen met ijzeren voorwerpen drij gaten in zijn hoofd en zijn schouder blad gebroken. Zoo sukkelde hij naar huis, en den dochter naaide vandaag de wonden dicht en zette de schouder in een.

Toen de 10 à 12 man sterke bende, in huis gedaan hadt begonnen ze aan de schuur, rukten de deuren af, sloegen den trijzelmolen stuk, ook de kar, kruiwagen, sneden het paarden getuig kapot, vernielden een verkenskot, beerpoomp, en vele pannen van het huis. Jan Martens kwam de politie Vlaminckx roepen die mede aftrok en in den nacht nog vijf bandieten van hun bed haalde en ondervroeg, kloek gehandeld.

Woensdag 13 november 1918

Goed weder.

De Engelsche hebben nu Mons bezet daar leden ze hunne eerste neerlaag in 1914. Gent is door de Belgen bezet en toen de wapens neergelegd. De Britten hadden Ath bereikt, Rocroi lag in hunne linien. De Italianen liepen tot Charleville en dan naar de Maas, waar men bij Dochery reeds was overschreden en zoo na Stenay Juvigny en Danville, en daar was de linie niet veranderd. In Holland, verwachte men groote vreugde maar men was maar onverschillig.

In Duitschland is de Revolutie geheel uitgeheid. Clemenceau, zegt in de Kamer, Duitschland is geheel uitgeput, maar wij voeren een oorlog voor de Menschheid, daar om zullen wij Duitschland steunen (voedsel geven).

De laatste onderhandelingen over wapenstilstand hadden plaats te Bethondes een halve uur van zuid oosten van Le Franc Port, in den salon wagon van Maarschalk Foch. Het Kasteel hoort toe aan de Markies de Laigue, en is genoemd Le Chateau des Bonhommes. De Cuitsche Beldorfs koerrier hadt moeilijkheden gehad, ook een vliegenier bracht een gedelegeerde, over den straat weg op 1000 m met een D. en twee witte wimpels.

Zondag danste de Duitschers op de markt te Selsaate maar toch maakte men ze al dansende krijggevangen. Belgisch leger doet zijn intrede op zondag te Brussel en te Antwerpen.

De vredevoorwaarden zijn gelijktijdig en geestdriftig openbaar gemaakt te Parijs en te Londen.

Dinsdag 12 november 1918

Redelijk goed weder.

Van den oorlog veel nieuws. De revolutie breidt zich nog uit. De koning van Saksen is afgezet. In Berlin zijn straatgevechten tusschen de officieren rond het paleis en de revolutionairen. In Baden is eene volkregeering ingesteld. Telegramme. Parijs 11 november. Deze morgen is de wapenstilstand om 6 uren geteekend en dat hij om 11 uren zoude ingaan. Om 10 uren 20 minuten kwam Foch en admiraal Rosslyn Wemyss die naar het ministerie reden Clemenceau en reden terstond naar de president. Bij het eerste kanonschot dat op het Elysée gelost werd beginnen de klokken te luiden overal was er gevlagd en Parijs kreeg een feestelijk aanzien. Clémenceau moest op het balkon komen, maar was zoo aangedaan dat hij niets kon zeggen dan, Viva la France, dat de menigte herhaalde. In Londen was het eene reusachtige uitbarsting van vreugde, overal volk, men wist niet dat rijtuigen en cabs zooveel volken konden vervoeren. Men blies in instrument, sloeg op ketels in trommen, zong, getruckte ratels, slingerde vlaggen, alles was in beweging, kinderen meisjes en dan veel ouden. Op trafalgar Square was onbeschrijfelijk en onvergetelijk. Overal Belgische en Engelsche vlaggen en de der bondgenooten. Vreugde overal. Er zijn nog wijzigingen in den wapenstilstand, er moeten afgeleverd worden aan de Entente 5000 locomotieven, 150 duizend wagens en 5000 vrachtauto’s in goeden staat en voorzien van de noodige wisselstukken en bijbehoortens. Duitschland laat in de Belgische havens alle gerieven, booten en all inrichtingen. Keizer Karel blijft maar niemand wil hem aanraden weg te gaan.

De keizer Wilm.

Zondag 10 november omstreeks 6 uur meldde zich bij de Nederlandsche wacht aan het Wite huis bij Eysden een reisgezelschap aan van 9 autos. De Hollandsche schildwacht had om gewapende persoonen toe te laten weigerde doorgang toe te laten overigens is het douanenkantoor eerst om 7 uur open, een man trad naar voren en meld zich Wilm van Hohenzollern Duitsche Keizer. De ex keizer moest wachten en ziet er goed gezind uit, vraagt aan boeren of het veel gemazen heeft enzovoort. Om 8 uur de douane visite en de keizer wandeld met zijn gezelschap naar de statie van eynden en praat maar vrolijk niemand herkend hem daar. De herbergierster tegens over de statie zegt aan haren man het is de Duitsche Keizer zie maar naar zijn linkschen arm (hij heeft een stijven arm, de baas mompelt in zich zelfs, wat die vrouwen zich toch kunnen inbeelde en het was de Keizer. Men herkent hem, men roept nach paris enzovoort maar de groote heeren buigen en groeten wel maar alles is al in den volmaakt verleden tijd. Men verwacht hem te Maastricht de onverwachte gast de burgemeester wacht hem af in de statie. De Keizer is te Ameringen aangekomen met drij generaals en adjudanten. De Keizer gaat logeren in het kasteel te Ameringen, zijn gevolg in de hotels Lievendaal en orange. Hij kwam aan om3 ¼ uur, men verwacht de keizerin en de kroonprins, maar er was niemand verschenen. De Keizerlijke kroon op de rijtuigen was met slijk onkennelijk gemaakt. De 33 jarige Keizertijd is vervlogen en hij is ook geinterneerd als de minste soldaat. Hij is diep gevallen, de grootheid.

Rond de middag kwam een bode om naar het pasambt te komen met C. van Gestel en burgemeester van Aelst met twee leden van den Raad. Zie hier van de rede of oorzaak. In Meer waren verschillende huizen verwoest. Bij Jansens de Laat (Kaperen) Bylen, C. Mertens, Swagers, Brand, Van Looveren, enzovoort enzovoort. Nu was de schade groot 50 à 70 duizend franken. In Meerle 200 frank af omtrent. Leutenant Schmiele wilde die somme betaald zien gisteren voor 10 uren, dat was in Meerle gebeurd, ik had geschat en afgedongen en akkoord gekregen. Dus in regel maar in meer konden of wilden ze niet betalen, gebrek aan geld. Schmiele beweerde dat ze moesten betalen (dat is zoo voor samen zittingen met meer dan 3 persoonen). Ik bevind dat ook zoo. Nu er was 52 duizend franken gekomen om de aardappelen te betalen, en dat nam leutenant Schmiele in beslag en ook burgemeester Goetschalkx en Brosens en hij riep twee soldaten die ze moesten bewaren en hij hield den tram staan om naar Duitschland te zenden en dan zond hij het geld terug, dierf het niet houden was bang van zijne soldaten, maar dat was gevaarlijk voor ons geld en gaat het maar zoeken, in Hoogstraeten was er 4000 franken gestolen. Na wat dralen teekende de mannen en wij namen de 52 000 frank mede naar huis. Burgemeester: moet ik mede dan weenen mijne kinderen zich dood, hij tekende. Leutenant Schmiele verweet de barbaarsheid van Meer, de zoon van burgemeester en secretaris waren erbij verweet hij (sic).

Maandag 11 november 1918

Een mistige donken dag, fijne regen.

Wij zijn in benarde toestand en verwachten na den uitslag van de commisie onderhandelingen over wapenstilstand daar om 11 uren Franschen de beslising moest genomen. Overgeven op genade en de gekende ontruimingen van België. Ik was op Mariefelt na hout aan zoeken, toen ik juist aan de grenspaal Meir M4 Meerle stond met een persoon uit Meir, zal wat 3 uren toen hoorde wij te Meir luiden dat duurde zeker een uur toen kwam ik in bedenking het zal vrede zijn. Ik ging naar huis. Ik bemerkte al vlaggen uithangen, men was al komen vragen om te luiden maar ik was weg juist toen ik aankwam begon er al veel beweging te komen en men begon te luiden, meest meisjes. Het volk werd meer woelig men zong en danste en toen het donker was begon men rumoer te maken, ruzie in de herberg van A. Tout. met krabde het gezicht kapot van den helper Thijs van Dael, Cox Frans, Mertens Jules. Men sloeg lamp geblazen borrels stuk en stool (Jan Peemen) eene flesch genever en roofde de sigaar, daarna werd de waeiers uitgeworpen met kasseien, kalsteenen stukken ijzer dat duurde zoo to 8 uren. De politie garde en ik, wij probeerde om de menschen naar huis te krijgen, sloten herbergen en stilaan vermidnerde alles. Het was juist een zingen en over de straat gaan als met de Kerstmis.  Zoo beschadigde men het woonhuis van Tom Jespers aan den tram en zijn nieuw huis in de Kerkstraat ook in het huis van Merten Jespers bewoond door Gijsbrechts (smokkelman) dit alles rond 6 à 6,5 uur oude tijd. Wij waren Jan Geerts verjaardag wenschen, en zaten aan een glas wijn toen Adde ons kwam roepen dat er bij A. Tout 4 soldaten in den stal zaten met geweren en dat geschoten hadden, dat er eene bevel hadt gegeven na eerst op onze deur gedompt te hebben tot dat men open deed, dat de Burgemeister onmiddellijk 24 man burgerwacht moest bijeen roepen en op marsch zetten. Ik en mama kwamen als  onze hof te huis en toen kwam onderofficier Muller (horlogiepinniken) met een brief van de Leutenant Schmiele, dat er een extra trein zoude komen met militaire 40 man, dat er slapen, eten en licht moest zijn, bijeen af wel bij de burgers. Eenige minuten later kwam de Leutenant Schmiele bij ons en bejammerde den toestand, dat hij de 40 man bestemde tot bescherming der smokkelaars, hier bleven, dat hij bevool de vlaggen in te trekken zoolang er een soldaat hier was, dat men niet meer den donkere mogt en af huis komen dat de schade ’s anderdaags moest betaalds zijn voor 9 uren en op de Dreef voormiddag. Hij verklaarde mij dat de Fransche revolutionairen de voorwaarden niet aanveerde, dat Foch zijne demisie hadt gegeven. Dat in Frankrijk en Engeland in Holland overal soldatenraden waren en dat de soldaten die nu hier aankomen ook alle social soldaten zijn die de roode concarde dragen en ongehoorzaam aan bevelen. De vrouw en dochter van Jan Martens kwamen om 7 uren klagen dat men bij hem te Meersel veel meubelen, vensters, beelde, hadt komen kapot slagen en kwamen om bescherming. De trein reed door Meersel Dreef om daar ook te helpen, zoo geraakte alles stil. Black hadt mij geholpen om te straat leeg te maken, alles kwam en rust. Wij gingen gerust slapen.

Zondag 10 november 1918

Schoon weder.

Gisteren melden de gedelegeerden dat ze van Foch de voorwaarden voor een wapenstilstand ontvangen. De onmiddellijke staking der vijandelijkheden was door Foch verworpen. Berlin 9 novemeber 1918. Télégramme. De Duitsche keizer afgetreden. Ebeert (socialist) rijkskanselier verkiezingen voor eene Duitsche constituante. De Hertog van Brunswijk treed af. In Duitschland staat alles bijna stil. Allen sluiten aan de soldaten en brugerraden. Er is bijna geen verkeer meer met ijzeren wegen, telegraaf en telefoon. De politie is ontwapend. De soldaten en burgers doen politiedienst, bewaken de banken, deze nacht kwamen er treinen met Hollandsche arbeiders men schat 15 treinen met 20 duizend man uit de munitiefabrieken van Krupp. Ik kan niet alles schrijven, de gazetten staan vol. N.R.C.

Zaterdag 9 november 1918

Droog weder, een weinig gevrozen.

Ik ben voor den tweede maal naar Jo De Kort geweest, om belangstelling voor haare lotgevallen, was vereerd met mijn bezoek en dankte mij van herte. Zij vertelde dat ze correspondentie ontvangen en weggestuurd hadt, maar dat de soldaat Hendrik nooit wist dat er verborgen brieven geborgen waren in de stukken cacao chocolade die hij meede nam naar Hoogstraeten- Turnhout (meest naar de familie Verheyen Lokeremolen). Een dochter  is getrouwd met een gendarm Boven en die was hier gebleven, bij C. Vinckx einde der Dreef en die was de bijzondere boordschapster van en met Frau Fleminx. Twee maanden voor hare aanhouding was ze gewaarschuwd door Brillemans en Hendrik, maar zij dacht toch buiten scheut te zijn en er werd beslist dat vrouwe Boven ziek zoude spelen op Hollandsch Strijbeek, dat de doctor dan zoude gevraagd worden en een bewijs gaf dat V. boven in een gasthuis te Breda moest verzorgd worden, dit gebeurde en toen lade men op haar alles. In Breda zijn veel spionnen V. Boven was overal gevolgd en kende men de bezoekers niet dan werden ze gephotografeerd gelijk gebeurd is met … Maar op 1 february kwamen smorgens soldaten en een feldwebel van het pasambt bij Vlaminkx huiszoeking doen, hielde geheel het huishouden aan en vervoerde ze naar Turnhout, daar was de man Henri en de dochter spoedig los, maar frau Fleminx was 32 dagen alleen opgesloten, maar ze verraade niets, niets, verklaarde ze mij. Jacobij was haar onderzoeksrechter en Frau Fleminx hadt in haar huis dikwijls de vinger op haren mond gehouden, dit beteekende “zwijgen” dit hadden ze wel verstand en bleven stom en doof. Frau Fleminx wist alleen alles en die alleen praate en dit maakte dat de andere spoedig los kwamen. Frau Fleminx gaf hare man uit als een dronkaard en hunne kinderen als niet kunde zwijgen daarom moest zij alleen zien te leven en wat te verdienen. Eindelijk is zij op 5 juni gestraft voor 10 jaar dwangarbeid, maar ze was gebrekkig (breuk, meer dan 50 jaar en kwam van werken af). Ze verbleef laatst in Vilvoorde, met vele andere op 3 november las men af dat er genade was voor de veroordeelde onder de 10 jaar, maar was voor 10 jaar. Leutnant Schmiele werkte nog voor haar en maandag 4 november tegen avond riep men hare naam af, ze moest bij den directeur komen en die verklaarde haar vrij. Ze geloofde het niet, maar hij overhandigde haar het bevel en dien zelfden avond kwam ze nog in Antwerpen, waar ze bij de familie Mariën na veel klappen binnen kwam en ’s anderdaags reed ze naar Meerle, aan den draad zegde men haar dat ze door moest rijden naar het pasambt. Niemand wist iets van hare aankomst. Toen men haar in den tram gezien hadt, verwittigde men de familie en oordeel wat geloop en gerucht; Dit vertelde frau Fleminx, Jo De Kort mij en zal mij later (als ze weg zijn) meer vertellen. Ik hoorde meer anecdotten van haar.

Zaterdag 9 november 1918 N.R.C. Redelijk weder. De afgeveerdigde voor den wapenstilstand kwamen moeilijk bij elkander. Alles gaat hier den gewoone weg. Het vleesch is nu aan 10 franken de kilogram, vroeger 14 franken. De eyeren zijn 23 centen. Er gaan er veel naar Holland. Jos Wilms, boschwachter, is opgeleid hij was beschuldigd om te stroopen met den lichtbak. Hij was drager van drij stroppen. Hij is moeten gaan werken op het pasambt.

Vrijdag 8 november 1918

Goed weder.

De Duitsche afgeveerdigde zijn vertraagd en komen te laat aan volgens opgegeven tijd en plaats. Geen nieuws als dat er overal nog druk is maar in Vlaanderen weinig gebeurd met het slechte weder. Rond Gent geen verandering. Vandaag ben ik naar Mariefelt geweest om de gekookte en betaalde kunst en oudheid voorwerpen te halen, die zijn in den namiddag te huis gebracht en ook twee koffers voor hun om te bewaren. Ik betaalde voor eiken boomen 300 frank voor de andere voorwerpen 100 marken. Het waren vele en rare voorwerpen. Er loopen daar zeer vele kooplieden om hout, vee en alles om maar profijt te maken.

Donderdag 7 november 1918

Redelijk weder, regen en mistachtig.

Er is nog geen nieuws over de wapenstilstand. De oorlogsconferentie is te Versailles vergaderd en hebben de voorwaarden aan de president der Verenigde Staten medegedeeld en dan zal Foch op het front ze aan de Duitschers bekend maken. Op de gebruikelijke wijzen, Over Chimay zal de Duitsche commissie ontvangen en dan bij Foch’s hoofkwartier gebracht, maar er nog een Engelsche zeekapitein zal bijstaan. De commissie is op weg. Er is nog niets uitgekomen over de voorwaarden, maar ze zullen zwaar zijn. Men weet alleen dat de schade te water en land zal moeten betaald worden. In Duitschland zijn woelingen onder de vloot te Kiel ook te Hamburg, er zijn al dooden gebleven. Wij hooren nog immer schieten.

Alleman meent in Meerle dat de vrede er is, op allerheiligendag is Jaak de Bie uit de krijgsgevangenis aangekomen. Ik had hem nog maar even gezien. Hij verhaalt mij zijne gevangneming bij Emerton Namen. Zij waren op 24 augustus 1914 rond 5 uren uit Namen waren gegaan, maar moesten buiten Namen wachten en de andere regimenten trokken af. De vrouw van de Leutnenant was bij hun met geweer maar wij moesten later nog koffie voor haar maken en zoo geraakten wij achter, wij verdeelden ons in groepen, hij was in een groep van 5 man en bij het afgaan van eenen berg liepen wij vlak in een afdeeling Duitschers, moesten , of wierpen onze wapens neer en wij moesten messen wegwerper. En toen voor hen met veel andere marcheeren en later een of twee dagen te voet marcheeren, buiten slapen en toen met den trein naar Duitschland, Alten Grabo, waar hij meest altijd gewoond heeft eenige weken in Serps. Hij was bij een Russische doctor. De kost was er maar gemeen. Er was veel soep maar gemeen. De Russen die aten ze genoeg, maar hij kreeg zendingen van huis in brood van Belgische comiteiten. Hij kloeg niet zeer maar was veel ziek geweest. Hij was als zieke uitgewisseld met Duitschers. Hij was begin october al in Antwerpen gekomen. Hij is nog niet goed gezond. Hoop doet leven. Deze middag met den tram kwam Jo De Kort aan (dus niet alles waar wat leutenant Schmiele zeyde). Ik heb ze nog niet te huis gevonden om hare lotgevallen op te teekenen. Niemand hadt ze verwacht. Zij was opgesloten te Vilvoorde. Corneel Swagers ontving een brief dat zijn zoon in Vlaanderen gekwetst was in de zijde en den arm van eene granaat, ook dat John Van Den Broek een kogelwonde hadt in den arm, het been geraakt. Beide niet gevaarlijk. Jozef Van De Walle was ook gewond volgens de moeder uit Breda wist, dus drei geburen uit Meerle. Er zullen er wel meer gevallen zijn. Jaak de Bie zegde dat in Antwerpen de eiyeren opgelegde 1,50 tot 1,70 en de versche 200 frank en erover en dan niet te bekomen. Eene gewoone broek 120 franken heel gemeen. In Meerle zijn nu de eyeren 23,5 cent en in Breda 35 Hollandsche centen, dus ook meer dan een frank. Het vee is minder. De Duitschers slagen nog, maar trekken de menschen maar een boel af en reclameeren de boeren dan steken ze ze in den bak.Dit overkwam de snijder Jan Van Dun laatst en Sus Verschueren. Ze loopen maar rond om verkens, alle maar worsten, als ze weg moeten hebben we niets, zeggen ze mij. Daarom moeten de boeren maar leveren.

In het Engelsch lagerhuis (kamer) zijn de vrede of wapenstilstand voorwaarden van Turkije en ook van Oostenrijk en Italien met toejuichingen vernomen. De voorwaarden met Duitschland mochten nog niet bekend gemaakt worden. In de Fransche Kamer hetzelfde en Clemenceau de 78 jarige minister is den held van de zitting geweest, hij deed ook de kamer lachen, als hij sprak van Duitschland en het betitelde gouvernement imperial et democratique en van Oostenrijk ce que subsiste encore de l’Autriche etcetera. Algemeen gelag in de zaal en de tribunnen N.R.C. 6 november.

Woensdag 6 november 1918

Nat, regen, mist.

Het leger der Oostenrijkers dat eertijds een der machtigste legers van Europa was keert in wanorde terug, en heeft 300 duizend man met geheele staven en meer 5000 kanonnen buit gemaakt. De Serviers hebben Belgrado hoofdstad ingenomen en hebben nu het land geheel vrij. Tusschen Sambre en Oise kanaal en Schelde maken de Britten 1000 man gevangen en 200 kanonnen. De Belgen hebben den vijand over het kanaal terug gedreven (Gent-Terneuzen). Gent is uit Westen, Noord en Zuid ingesloten. Valenciennes is ook al ontruimd. De Amerikanen staan op 10 of 15 mijlen van den spoorweg Momtomedy-Hisson, dit verlies zoude een zware slag zijn, daar er dan alle Luik-Namen-Charleroi en Luxemburg overbleven, die nu al volgepropt staan. De groote oorlogsraad van alle landen zetelt te Versailles, maar er is niets bekend.

Josef schreef van het front op 27 (doorstreept: october) september dat ze gereed staan om als verplegers op te treden en die ontvangen wij november 7. Jozef schreef van het front 11 october, dat ze in België waren den eersten dag 15 kilometers, dat de piotten niet te houden waren, dat ze gevaarlijken oogenblikken beleefd hebben en ook voelt men in Meerle den wind van den Ijzer nog niet, wij weten wat wij moeten doen (bedoelt de smokkelaars en landverraders). In de zomer wierpen Belgische vliegtuigen portretten van den koning en koningin, die men vond in het koorn. Ook gazetten Le Courrier de l’Air en nu aan de Duitsche soldaten, gevonden tusschen Minderhout, Meerle en ook in onze hof bij Mieke Damen. Ik bewaar die stukken en schrijf ze af.

1) Bayern! Es ist genau bewiesen worden, dasss ende september ein feindlicher Angriff von Deutschen Generalstaf erwartet wurde. Ihr wisst selbst wie viele Bayrische Divisionen eingesehst wurden um diesen Angriff aufzufangen. So sind die Bayern noch mals, wie es schon so aft der Fall gewesen ist geoffert worden. Der Preusse hat wieder einmal die Bayern ausgenutzt. Er sorgt immer darfür, dass die bittersten Kampfe un die schwersten Verluste den Bayern zu Teil erden.

2) Deutsche Soldaten! Die Turkei und Bulgarien sind auf den Felde geslagen worden. Oesterreich verlangt sofort den Frieden. Ludendorf hat sien Entlassungsgesuch einige reicht Weshalle? Jede Minute landen neun amerikanen in Frankreich, während dieser letzten Wochen komt ihr getötet worden, oder, was noch schlimmer ist, af Lebzeit verstummelt werden. lohnt es sich das sollt ihr überlegen.

Men strooide ook nog afbeeldingen, den voortuitgang op de fronten met teekening aanduidende. Allen deze voorwerpen zijn per vliegmachien geworpen geworden, zeker ’s nachts.

De smokkelaars willen allen verhuizen, zijn bang, ook de boteren eyeren leveraars, dit zegde mij vandaag leutnant Schmiele, ook dat Jo de Kort in Vilvoorde zit, dat hij nog twee reizen naar Brussel en Antwerpen. Zij wilde ziek zijn, Schmiele ook, maar doctor arts maakte ze gezond en daarom komt ze nog niet af.