Zondag 30 maart 1919

Even slecht en koud, winter.

Na de hoogmis (die nu nieuwe tijd volgde) was er eene vergadering in de zaal, en Pater Gardiaan kwam er spreken over het vlaamsch. Ik deed de inleiding, over taal en over beter opvoeding der jeugd die de school niet meer bezoeken, en nu in ’t kort (21 jaar) kiezers zullen worden, om die wat mensch te maken. Goed gelukt, er was veel volk, zondag verder bestuur kiezen, opstellen der statuten enz

Zaterdag 29 maart 1919

Het zelfde slecht weder.

Er wordt te Parijs spoed gemaakt om vrede te sluiten. Wilson, Lloyd Georges, Clemenceau en Orlanda liggen in zetels in het Engelsch te praten, Orlanda (Italiaan, heeft een fransche vertaler) en alles in geheim in eene nevenplaats zitten de helpers die geroepen worden als men tot accoord komt over een artikel, alles blijft geheim.

Vrijdag 28 maart 1919

Hetzelfde, winter en sneeuwbuien weder.

In Hongarie heerscht anarchie. Men schaft alle eertitels af, socialiseert de groote bedrijven, lost op de wooningen nood (men zal maar in kasteelen gaan woonen zeker) men slaat banken aan, huwelijk bijna afgeschaft en alle de utopies der boljewski, scheiding van kerk en staat. Het schijnt eene soort griep die over heel Europa zal verschijnen, is te vreezen, als de vrede niet spoedig komt, en men het werk niet kan beginnen.

In Turnhout hebben ook al 2000 werklieden gaan protesteeren, tegen eene beslissing van den gemeenteraad, die den bijstand der doppers die geen werk hebben en ook die geen werk zoeken om dat men den bijstand verminderde, en Turnhout zit al tot de ooren in de schuld. Er is eene kwade geest onder het werkvolk, de boeren zijn begonnen zeggen zij, en nu wij.

Donderdag 27 maart 1919

Afschuwelijk weder, zeer koud, winderig en sneeuw en regen, namiddag beter.

Verkoop gebouwen steen bakkerij. De groote schouw is verkocht voor 25 fr. door Stas, de eigenaar van den grond, zoo ook de oude panovens en eenige logies en steenen gebouwen, hij wil nog pannen maken , heeft ook leem hoopen voor niets gekocht, voor hem of Desmedt goed, maar voor de liquidatie maatschappij slecht, men zweeg voor hem nog, en de koopen waren alle groot of klein gemaakt naar hunne koop lust. De actionnairis moeten hun plan maar trekken. Groote Duitsche oven 50 meter lang is verkocht voor 1200 fr., er zit 500 000 steen aan, hij wil hem verkoopen à 15 fr%. Pannen slechts 80 fr%, beste tot 200 à 300 fr ‰.

Woensdag 26 maart 1919

Koud weder.

Verkoop van rails wagens machienen, bij de steen fabriek. Wij koopen er rails aan 5 fr. per meter, op ijzeren bels tot 8 fr., kipwagen tot 200 fr. Vroeger de rails à 2,50 à 3,00, kipwagens 125 fr., stoomachien 1500 fr., goedkoop, ketel 4050 fr., alles op gewegen en opgemeten, geen profijt te doen. Er waren koopers van Brussel, Antwerpen, Rumpst, Turnhout en allen de steen bakkers in de ronde.

Vrede komt niet, het moest maar eindigen. Het werkvolk gist hier ook en willen niet werken, men stuurt maar aan op 1 fr. per uur en 8 uren per dag.

Maandag 24 maart 1919

Koud weder. Weinig nieuws.

In Hongarie heeft het ministerie bedankt. De socialen nemen de leiding en doen een oproep aan alle werkers, oorlog aan kapitaal en groote grondbezitters.

Ik ga vandaag na den koopdag zien uit het Dakpannen fabriek, Rolin Jacquemijns.

In 1869 opgericht door den liberalen representant Jacquemijns, onder leiding van Jan De Smedt, die in 1895 overleden dus 25 jaar na de oprichting. Jacquemijns is al in 1873 overleden nalatende eene dochter gehuwd met Rolin, mag den naam van Jacquemijns bij dragen, en nu wederom na 25 jaar komt de likiwidatie. De steenoven dakpannenfabriek was in naamlooze maatschappij herschapen, en de actien waren meest onder de familie van Graaf de Kerkhove, verwant aan Stas de Richelle, den huidige eigenaar, maar de Kerkhove, wilde likwideeren en verlangde geen vreemde deelhebbers, en mijnheer Stas was dat werkvolk ook niet zeer genegen, weinig toegevend, hij betaalde maar 8 à 9 centen per uur, en nu vraagt men 1 fr. per uur. De steenoven werklieden wilde werken aan de Vaart aan 0,75 fr per uur, maar de leiders (onderpastoor Daulans Beerse) en de meeste pastoors, trekken het zeel der werken en raden hun aan niet te werken onder de frank per dag. Dus waarschijnlijk staking.

Zoo dat hier eene inrichting verdwijnt die veel werk heeft verschaft, en aan vele het dagelijks brood heeft laten verdienen. De bewooners van de steen oven streek waren allen weinig kerks, zoo als de eerste ontginners die langs de liberale kant stonden, en waarvan de vader Rolin oudminister van Openbare werken, en Rolin Jacquemijns minister van Binnenlandsche zaken was, onder Frere Orban en in den grooten schoolstrijd 1879 1884 gevallen is. De familie is in verval gekomen, maar de familie bleef in aanzien, en hij is later minister geweest in Siam, en nu is zijn zoon nog secretaris van het Vredecongres te Parijs. Eduard Rolin Jacquemijns, gehuwd met eene Demeure.

Het verlies van fortuin kwam voort door aannemingen van hun broeder Ernest Rolin, industrieel te Braine le Comte en spoorwegondernemimngen in Griekenland. De Spaarkas was de groote geldschietster, heeft het goed aangeslagen in 1892-1894, en later verkocht aan Stas de Richelle.

Zaterdag 22 maart 1919

Koud, veel gevrozen, op de sloten lag veel ijs.

Ik ga vandaag te voet naar Hoogstraeten, en ben nog al goed te been. Van huis tot Tax Breda op 36 minuten, kerkfabriek 45 minuten, Vogelezank 55 minuten op de Markbrug 1 uur 5m., kantonier 1 uur 15 m., Minderhout dorp 1 uur 25 m., Hoogstraten statie 1 uur 38 minuten , op het Vredegerecht 1 uur 45 minuten.

Ik leg er mijne verklaring af, ik verzwijg niets, maar het geen ik uit dees dagboek genomen heb, weet ik maar van de veldwachter en van het publiek zoo heb ik het beeedigd. Ik wist twee bladen vol.

Er moeten voor dynsdag nog veel mensen komen. Jan Theuns en zijne geburen. Cees Van Gestel en zoon cees Boeren. Knevels Groot eissel en meer andere. Vandaag waren er Jaan Theuns, Bruigoms zoon, Betje Huybrechts een lichte dochter, waar Duitschen een jonge Fritz achterlieten, eene Henri De Bie en nog andere Dreveniers. Er moeten er nog komen die op Meersel woonen.

Jan Sebrechts ingenieur. agri. te Brecht, een slordig man is aanzien, voor een Duitsche broeder Isidoor, op het woord van een Caluwe gendarme, aangheouden en een paar dagen bak gedaan te Hoogstraeten. Niet aangenaam voor Jan Seb.

Alle de duitsche moesten maandag 17 Meert uit België zijn, mochten vrij rijden, 500 fr. mede nemen en 100 kil. bagage. De zes nonnen van Mariafelt zijn niet gegaan, en zijn er gebleven, twee nonnen waren ziek, eene zeer erg. Wat zal er gebeuren. De twee overgebleven broeders zijn al maandan bij Raming in Breda. Vroeger zijn er twee of drij broeders moeten soldaat worden in Duitschland. De overste broeder Bartahazar is gesneuveld. Nu is het onder dwang beheer. Advokaat Van Der Gracht en notaris Versteylen hebben er den inventaris gemaakt, over twee of drij maanden. Henri Smits uit Meerle kocht er eerst een enkel boom maar ten laatste heeft hij er vele kunnen koopen, op slimme manieren. Ik denk veel 50 en dikke tot 1,50 1,70, alle soorten en de beste, voor ons kocht hij er ook 50 eiken slechte voor bils, maar ik kon er geene masts koopen voor steenfabriek, maar toen kwam men van alle kanten en men dunde de mast maar voor stook van hein en verder. Burgemeester Minderhout heeft ook vele zware gekocht, den eigendom geschonden, maar dat wilde ik niet doen. Jan De Bie heeft alle ijzerwerk, schilderijen, rails, machienen en  alles van gekocht. De Smits en De Bie konden daar alles krijgen, ik weet niet hoe? Durven is ook iets. Bij ons hadden ze twee kisten geborgen, met kleinigheden, maar toen alles moest aangeven worden, heb ik alles doen terug halen. Ik heb er nog eenige oude kleine rariteiten kunnen kopen voor 100 marken, alles nog voor den wapenstilstand, toen ze nog mochten verkoopen, maar de 2 Meelsche  hadden het beste weg.

De prijs van vleesch zijn nu carbonade 5 fr., rosbief 7 à 8 fr., aardappelen 13 – 14 fr % k., vroeger 25 fr. %. Nu is er overal petrole aan 0,50 fr. de liter, groot verschil tegen 20 fr. de liter. Er komt rijst à 1,60 de kilog. en ook andere waren. Dus is er overal verbetering.