Dinsdag 5 november 1918

Zeer slecht weder, geheel den dag fijnen regen.

Oostenrijk Hongarie heeft een wapenstilstand met Italiën, onder zware conditien, onder ander vrije doortocht door de Entente over het geheel gebied, het gebruik van ijzer en waterwegen, het recht van opeisching. Binnen 15 dagen alle de soldaten ontwapend. De duikbooten en oorlogschipen afstaan. De helft van alle wapens enzovoort en later de groote vredevoorwaarden aannemen. Nu is Duitschland gansch alleen. De Russiche Oekraniers hebben Lemberg (Oostenrijk) ook al ingepalmd. Het Oostenrijksche Hongarische leger is verloopen. De gevangen breken uit, de legerkampen maken zich vrij en de soldaten gaan naar huis met vreest voor diefstal, moorden, brandstichting en burgeroorlog. De nieuwe raad vraagt al vrijwilligers om de orde te bewaren. Alle keizerlijke instellingen zijn ontbonden. De Keizer heeft het commando van het leger overgegeven. In Hongarie weet men niet of men republiek of monarchie zal voorstellen. De Italiaanen hebben Triest en Trente bezet, Udine is ook veroverd. Groote vreugde in Italien. De Koning heeft de veroverde streken bezocht, overal Te Deum en feestviering. De krijgsgevangen telen 100 duizend en 2200 kanonnen.

Maandag 4 november 1918

Zeer schoon weder.

Ik ben vandaag jarig. 71 jaar geworden. Wij hebben het gisteren gevierd. Familie Rommens was ook verzocht.

Belgen hebben met samenwerking 19 dorpen bevrijd aan Deynze en Oudenaarde, ook is ver voortgang aan de Zeeuwsche kust. Selsaate is genomen, ook beschoten. De Duitschers namen de jongelingen van 17 tot 35 jaar mede, ook vee en paarden. Ze betaalden met bons. Vele menschen vluchten in Holland. De draad was op vele plaatsen verbroken, ook het vee dreef men waar men kon weg. N.R.C. 3 november: De Italianen moeten veel gewonnen hebben, men schrijft 50 duizende gevangen en honderde kanonnen en ander buit, het zal eene vlucht geweest zijn en niet meer vechtachtig.

Zondag 3 november 1918

Verleden nacht weer veel geregend.

Er is geen bijzonder nieuws, als verslagen over de groote gebeurtenissen. De Duitsche Keizer  is naar het groot hoofdkwartier vetrokken. De Rijksdagcommissie heeft hem Delbruk achter na gezonden om zijn ontslag te vragen (zoo melde Breda). De Duitschers willen de jongens van 18 to 35 jaar in België laten, als de Franschen en Belgen willen beloven dat men ze niet zal oproepen (tot heden geen besluit). De posdienst met Antwerpen is al sedert acht dagen geschorst

Zaterdag 2 november 1918

Donker weer, mistachtig.

Allerzielen.

In Meerle is er een groote menigte te communie gegaan, voor vrienden, overleden soldaten en om een spoedige vrede te bekomen. Want als de strijd nu moet uitgestreden worden, dan is België beklagens. Overal in den vreemde is men tevrede met den wapenstilstand van Turkije en Oostenrijk. De Keizer van Oostrenrijk is met 30 wagens meubelen vetrokken en met de juweelen der schatkamers schrijft de N.R.C., is het waar? Men ziet nu maar naar Berlin. Men vraagt, gaat hij? De Keizer?

Vrijdag 1 november 1918

Allerheiligen

Schoon weder, zonnig, koud.

Met den oorlog gaat het nu hard. Turkije heeft een wapenstilstand aangevraagd en hij is geteekend met Calthorpe vic admirale. De voorwaarden zijn in voordeel der Entente. De Dardanellen zijn nu open. De Zwarte Zee is vrij, de Engelsche zullen te Odessa landen. Groote voorraad graan en olien en petroleum komen nu zeker vrij. Constantinopel dat nu 460 jaar onder de Turken geslaaft heeft komt vrij, ook alle de Balkan en Europeaansche volken. Voor Engeland is het eene groote overwinning, nu heeft hij een ring om de wereld. Hongarije is nu een republiek, daar heeft het huis Habsburg gedaan, zijn nu geheel onafhankelijk. Het Alpengebied met Weenen en Bohemen heeft ook nog een afzonderlijke staat gevormd. De Tsjechi-Slovaaksche Staat (midden Bohemen) aanziet zich ook al buitenslands. De vloot is aan den nationale raad van Agram overgegeven. De demobilisatie is in vollen gang. Fiume (oorloghaven) heeft zich overgedragen om onder Italie te komen. Te Triest zullen de Amerikanen landen. Oostenrijk Hongarië vraagt een wapenstilstand aan Italië. De italianen hebben groote successen, trekken de Piave over (de koning erbij) en hebben 50 duizend gevangen en 300 kannonen buit gemaakt. Geheel het front wijkt, Engelsche, Franschen, Amerikanen helpen goed. De Britten doen een aanval Zuidwestelijk binnen Oudenarde. Van de Noordzee is er strijd. in Hongarie is het Karaly, minister president, schoonzoon van Andrassy, de vroegere minister president was, Hadik, zwager van Andrassy, de minister (doorstreept: president) in Oostrenrijk en ook minister president Lammasch stemt in alles toe om de Keizer te redden, maar het zal niet gaan , de bevolking trekt aan officieren en aan generaals, de keizerlijke concorde van Kipi, waar niemand iets aan kan stutten. In Budapest lagen 60 duizend soldaten, overal waren machiengeweren opgesteld, maar de soldaten sloegen bij de studenten en arbeiders, men plunderde eenige rijke huizen en roofden de stad leeg, ook de reizigers en alle was gedaan, er kwam een Raad bijeen en alles was afgeloopen in bloedige revolutie. Duitschland zend nog maar nota, maar Toek maakt de voorwaarden, men is niet genegen op genade over te geven, dat dit beteekend “verslagen”, maar er zal geen andere weg blijven als overgeven zonder voorwaarden. Wapenstilstand op de te stellen voorwaarden, duikbooten, wapens, Kruppfabrieken bezetten, gebieden ontruimen enzovoort. Wel hard maar de Keizer deed het niet, maar hij is niets meer, hij kent de spreuk wel, alles verloren fors l’honneur, dat is ook iets voor hem, maar zijne soldaten zullen niet meer willen. Ze zien de neerlaag onvermijdelijk.

In Meerle is iedereen tevreden, de landverraders heben hunne afscheidsfeest gehouden over eenige dagen, er gaat niets meer weg en nu beginnen ze bang te worden. Antoon van Gils en Joe Antonissen hebben samen een huis gekocht aan het Hoekje. C. van Gils zit te Meer, andere zitten allen in het naauw.

Donderdag 31 oktober 1918

Schoon weder koud.
Van oorlog overal nog kleine gevechten. De Italianen hebben veel terrein gewonnen. Sedert acht dagen komen er geen brieven meer van het arrondissement Antwerpen, het is daar etappen gebied. Met Hoogstraeten en Turnhout en omstreken kunnen wij nog corresponderen. In Vlaanderen heeft men den gewoonen administratie dienst, ook postdienst. Telegraafdienst bestaad tusschen Havre en Brugge. Van Thourout loopen er treinen naar Brugge en omsteken. De volkvertgewoordigers die in Frankrijk en in Holland waren komen bijeen in West Vlaanderen. Het Belgisch bestuur neemt afscheid van Frankrijk. Er loopt ook een trein van Parijs naar Rijssel. Men spreekt van het sneuvelen of sterven van Pere Aerts, men wist dat hij gekwetst was. Het is niet zeker. Het was over twee maanden zoo ook met A. Meeuwissen, die is ziek geweest, is nu voor een maand in het zuiden.
Er zijn vandaag 270 vluchtelingen doorgetrokken. Ze krijgen nog een kom melk, ze mogen niet meer uit de wagens aan de versperring. Oostenrijk ontruimd de bezette streken en trekt zijne troepen terug, het werk van de nieuwe minister Andrassy zonder voorkennis van Duitschland. Een deel van Oostrenrijk verklaard zich geheel onafhankelijk en zelfstandig morgen komen er weer andere, Oostenrijk is op. Turkije heeft ook directe besprekingen met de Entente, over vrede zoodat Duitschland alleen staat en ook zal moeten opgeven, alhoewel hij aan zijne troepen dagorders zend dat ze Antwerpen daar nu Brussel en Luik hardnekkig zullen verdedigen. Niet aangenaam voor ons, maar hij zal ook wel toegeven, anders is hij zeker zijn kroon kwijt, aan de Maas zouden ze het nog wel een jaar kunnen houden.

Woensdag 30 oktober 1918

Zeer schoon weder, zon.
De Duitsche regeering neemt de nota Wilson aan en ziet de voorstellen tegemoet voor wapenstilstand. get. Solfs Berlin 27 october. Weenen doet hetzelfde en verzoekden President de noodige stappen te doen voor eenen onmiddelijken wapenstilstand op alle de fronten. Graaf Andrassy. Roemenie is den Dobroedzjn binne (deze provintie moest zijn bij den vrede 1918 afgegeven) dus daar weer oorlog. De Italianen doen aanvallen tegen de Oostenrijkers. Ze hebben goede uitslag, nemen 9000 gevangen en 50 kannonen en zijn de rivier overgetrokken. De Engelschen nemen in Mesopotamien de stad Allepo. Het moet een ruiters inneming zijn en sterk stuk van durf en overleg.
Vandaag kwamen er twee trams met vluchtelingen en morgen komen er veel meer. Wat gelooven van al die vieze orders en berichten. Langs Limburg, Thorn en Mervoort Maastricht zijn vele vluchtelingen binnen gekomen. Middelburg (België de Duitschers zijn er weg) is een verdwaalde Duitsche soldaat door een paardenkoopman doodgeschoten. De Duitschers zijn met vliegmachienen gekomen, beschoten Middelburg door het op den Hoorn gehucht gebeurt was de 8000 inwooners moesten alle vluchten en toen begon de artellerie over Eede de huizen te vernielen. Voorbeeld van straf. Pas op. In Holland muiten de soldaten, stoken het harskamp af, er zijn ook muiting te Zwolle, te Vlissingen, geene verloven meer en te weinig voeding. Slechte voorbeelden voor een leger. Het dorp Ingoyghem is vernield. De inwooners waren in de kelders gevlucht zijn meest omgekomen, daar is pastoor Ivo Verriest en er woont Stijn Streuvels in den buiten “De Lijster”.

Dinsdag 29 oktober 1918

Schoon weder extra.
Geen gazetten in twee dagen dus geen oorlogsnieuws, als dat wij veel hooren schieten. Er is maar een trein geweest met vluchtelingen van Valencienes en omstreken. Gisteren waren er ook Vlaanderaars bij van Iseghem. In de namiddag kwam men mij melden dat er maar 60 vluchtelingen meer komen , dus niets meer moeten opzenden. In de zaal was er veel gebracht boonen, erwten, groentens en aardappelen veel. Het schijnt dat de inwooners de vluchtelingen ruim veel sympathie betuigen en dat is zoo. Er komen overal nieuwsgierige staan en dan wordt er gesalueerd. De vluchtelingen waren in de meening dat ze naar Duitschland moesten, maar als ze hoorden dat ze binnen eenige minuten in Holland zouden zijn, dan was het vreugde. Ze zongen ook Marseilaise en Vive la France. Aan de Dreef stonden de menschen langs neven den tram geschaard om hen te zien. De trammen mochten niet meer fluiten en in de dorpen snel rijden en nergens stoppen. Kleingeestige maatregelen van de overste alhier. De vluchtelingen hadden geen eerbied voor de Boches anders noemen men ze niet. Ze hadden veel geld bij hun. Nu moesten allen te voet over Merxplas naar Poppel zoo zegt men. In Strijbeek waren 40 officieren en manschappen de koffie en chocolade was er al gekookt mandag en er is geen enkele doorgekomen. De organisatie (international) is betreurlijk. Men vertelt dat Turkije en Oostenrijk, hun onvoorwaardelijk hebben overgegeven (Doctor uit Breda).

Maandag 28 oktober 1918

Schoon weder.
Van oorlog weinig nieuws. Men schrijft dat Antwerpen zal verdedigd worden door een millioen man, dat was voor ons kwaad nieuws. In den Duitschen Rijksdag hebben socialen nogal gepraat en plat gezegd. De Hohenzollerns moeten weg en de Keizer (hoe eerder hoe beter onderbreken de andere leden), hij is de schuld van den wereldoorlog. Hoeveel eeuwen gevangenis strafs heeft hij ons en onze mannen niet opgelegd. Het volk beslist over vrede en oorlog en nooit komt die macht uit onze handen. Wij zullen onze voorzorgen wel nemen, de poorten zijn geheel verhangen. De veldheeren komen hier hunnen orders ontvangen. Leidendorf, famlie van Hindenburg is al gepensioeneerd of bedankt. Het leger wankelt ook, zeker valt het die autocraten wel tegen, ieder Duitscher weet dat ze u overwonnen zijn. Vandaag in de voormiddag kwam er een trein met ruim honderd vluchtelingen en tegen avond ook gewoon fabriekvolk, zien er nog al tevreden uit. Leutnant Schmiele zag een zonderling met een kleine canarde van Frankrijk en vroeg hem, ben u gedecoreerd. De man trok zijn overjas open en daar hingen een geheel rij dekoraten. Hij antwoorde voilà Monsieur en stond daar fier te zien. Leutnant Schmiele droop af. Er kwamen mannen door in vrouw gekleed. Men heeft hier nogal aardappelen groentens bijeen gebracht voor de vluchtelingen. Wij hebben op den steenweg aangeplakt: Route vers la Hollande. Ik kocht gisteren 50 eiken boomen op Mariefelt.

Zondag 27 oktober 1918

Schoon weder, stil, warm.
Geen nieuws over den oorlog.
Na de hoogmis heb ik de menschen onder den lindenboom aangesproken, en ze verzocht ieder na zijn vermogen wat aardappelen, peeën groetens in de zaal te brengen, ook dat ieder boer dagelijks een liter melk behoorde af te staan voor zuigelingen en zieken en oude menschen, dat ieder paardeboer een reis behoorde te doen van Minderhout naar Strijbeek, daar staan de wagens van het Roode Kruis gereed om ze door te voeren. Ik verhaalde dat er op eene tocht van 1600 menschen er onderweg 120 gestorven waren. Een man met vier kinderen verloor onderweg zijne vrouw en twee kinderen. Eene moeder droeg haar dood kind vier dagen mede om het in Holland te kunnen begraven enzovoort. In de voormiddag reed een trein uit Rijsbergen met alle beschikbare wagen (15) en rond de middag waren of reden ze al door Meerle en allen saluerden. Leutnant Schmiele hadt of nam de leiding. Toen ze door den draad waren, waren ze zeer tevrede en meende zich al buiten bereik van de Duitschers. Er waren er 180, die van 17 jaar tot 35 mochten niet passeeren en zoo bleven er eenige families in Hoogstraeten, maar er waren er toch 17 door geslipperd, ook een geestelijke. In Minderhout hadden ze warme soep. Bonne potage, bonnen soupe, delicieux waren hunne woorden. Er waren nog vele ziekelijke bij bijzonder kinderen en jonge meisjes tot 20 jaar en van die waren er nog al gestorven. Wij brachten er vandaag onze groote ketel, nu te toe van de schoolsoep en verder gerief. Toen den trein op de Dreef kwam riepen ze al Vive la France. Het schenen allen arme menschen te zijn. Ze hadden alles bij, stootkarren, kruiwagen, gereedschappen, beddengoed, maar alles zonder waarde. Ze waren afkomstig van St. Amand en hadden gerezen vanaf 1 september iederen dag eenige uren, men zag maar geen weder en waren altijd geleid door Duitsche soldaten. Droevige stoeten, arme stumpers.